1934 yılında Pamuk Islahı İstasyonu ve Üretme Çiftliği adıyla 2903 sayılı pamuk ıslah kanunu ile 2582 sayılı Merinos koyunları yetiştirilmesi ve ıslah edilmiş pamuk tohumunun üretilmesi hakkındaki kanunun 2. maddesine göre kurulmuştur.

 

1939 yılında bünyesinde 867 sayılı kanuna dayalı 4/11542 sayılı talimnamenin esaslarına göre yönetilen "Döner Sermaye İşletmesi" oluşturulmuştur.

 

1952 yılında faaliyet alanına pamuğun yanında diğer ürünleri, çayır-mera ve hayvancılık konuları da eklenerek adı Bölge Zirai Araştırma Enstitüsü olarak değiştirilmiştir.

 

1965 yılında pamuğun ülke ekonomisindeki yeri ve önemi dikkate alınarak; Müessesenin pamuk ıslahı, yetiştirme tekniği ve teknolojisi üzerinde daha yoğun araştırma, deneme ve üretme çalışmaları yapılabilmesi için faaliyet alanı içinde sadece pamuk bırakılarak Bölge Pamuk Araştırma Enstitüsü adını almıştır.

 

1988 yılında Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı, Araştırma Planlama Koordinasyon Kurulu Başkanlığının 22.08.1988 tarihli, AİD/G-1-04/253 sayılı “Araştırma Kuruluşları İç Düzenleme Talimatı” ile faaliyet sahası değiştirilmeksizin konu araştırma kuruluşu haline dönüştürülerek Pamuk Araştırma Enstitüsü adını almıştır.

 

Nazilli Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı konu araştırma kuruluşu olup, ülkemiz pamuk alanlarında pamuk araştırmaları ile sorumludur.

 

Nazilli Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı konu araştırma kuruluşu olup, ülkemiz pamuk alanlarında pamuk araştırmaları ile sorumludur. Enstitümüzün görevleri ülkesel ve bölgesel olmak üzere iki kısımda ele alınabilir.

 

Ülkesel Görevler : 

 

 

 

 

 

Enstitünün araştırma faaliyetleri Islah ve Genetik, Yetiştirme Tekniği, Lif Teknolojisi, Hastalık ve Zararlılar, Ekonomi ve İstatistik Şubeleri tarafından yürütülmektedir. Bu araştırma faaliyetleri şu şekilde sıralanabilir:

 

a) Islah ve Genetik Şubesi: Islah ve Genetik şubesinin temel görevi ülkemizdeki pamuk üretim sahalarının ekolojilerine uygun yeni pamuk çeşitlerini geliştirmek ve mevcut çeşitlerin safiyetini koruyarak nüve tohumluklarını üretmektir. Bu şubenin temel hedefleri yüksek verimli, lif kalitesi yüksek, hastalık ve zararlılara dayanıklı, kültürel uygulamalara en ekonomik şekilde tepki veren, geç kalan ekimlere ve ikinci ürün ekimlerine uygun çeşit geliştirmektir. Islah ve Genetik şubesi dört alt birimden oluşmaktadır.

 

□ Melezleme Çalışmaları: Melezleme biriminde; pamuk ekim alanlarına uyum sağlayabilecek, yüksek verimli, ülkemizin en önemli sorunlarından Verticillium hastalığına mukavim ve lif kalitesi yüksek çeşit geliştirme çalışmaları yürütülmektedir. Bu projelerde amaç çiftçinin ve sanayicinin istekleri doğrultusunda lif uzunluğu, lif inceliği, lif mukavemeti ve diğer kalite kriterleri yönüyle mevcut çeşitlerden daha iyi, verimli ve hastalığa mukavim çeşitler geliştirmektir.

 

□ İntrodüksiyon Çalışmaları: İntrodüksiyon birimi “Pamukta Genetik-Stok ve İntrodüksiyon Materyali ile Çeşit Geliştirme Araştırmaları” adı altında sürekli bir proje yürütmektedir. Bu projeyle yurt içi ve yurt dışında geliştirilen yeni pamuk çeşitleri Enstitümüz “Gözlem Parselleri’nde” ekilerek tarımsal ve teknolojik özellikleri tespit edilmektedir. Üstün performans gösteren yeni çeşitler standart çeşitlerle birlikte en az iki farklı lokasyonda adaptasyon (çeşit verim) denemelerine alınarak verim ve kalite yönüyle üstünlük gösteren çeşitler “Pamuk Çeşit Tescil Denemelerine” aktarılmaktadır. Bahsedilen kademelerde elenen pamuk çeşit veya hatları genetik stok materyalini oluşturmaktadır. Bu materyaller belirli periyotlarla ekilerek tohumların çimlenme güçleri ve morfolojik yapısı muhafaza edilmektedir. Genetik stokta çeşit ve hat olarak 2005 yılı itibariyle 480 adet materyal mevcuttur.

 

□ Çeşit Tescil Çalışmaları: Çeşit tescil birimince “Tarımsal Değerleri Ölçme (TDÖ) ve Farklılık, Yeknesaklık ve durulmuşluk (FYD) Testleri Çalışması” ve “Pamuk Post Kontrol Denemesi” adı altında iki adet faaliyet yürütülmektedir. Tescil denemelerinde; yurt içinde ve yurt dışında ıslah çalışmaları sonucunda geliştirilen ve diğer çeşitlerden tescile esas özelliklerinden en az birisi bakımından farklılık gösteren ümitli yeni hatlar, bölgemizin farklı ekolojilerinde çok sayıda lokasyonda standart çeşitlerle mukayeseli şekilde yönetmelik ve talimatlar çerçevesinde Çeşit Tescil Denemelerine alınmaktadır. TTSMM ile müşterek yürütülen çalışmada çeşitlerin tarla ve laboratuar değerlerinin saptanması, değerlendirilmesi, FYD testinde ise aday ve referans çeşitler için UPOV özellik belgesindeki karakterlerin her biri için gözlem yapılması projenin başlıca amacını oluşturmaktadır. Bu çalışmalar neticesinde elde edilen değerlere göre, denemeye alınan hatların tescil edilip edilmemesine karar verilmektedir.

 

□ Post Kontrol Çalışmaları: Çeşit safiyeti devamlılığının gözlenmesi, çeşidin tanımlanması ve laboratuar sonuçlan ile deneme parselleri sonuçlarının karşılaştırılması amacı ile yapılan doğrulama testlerinin esaslarını belirlemek ve işlemin bu esaslara göre yapılmasını sağlamak projenin amacını oluşturmaktadır. Ekim yılı içerisinde sertifikalandırılarak çiftçiye dağıtılan tohumluk partilerinden tesadüfi seçilen örneklerden numune alınmaktadır. Alınan bu numunelerden her tür için çeşit listeleri hazırlanarak iki tekerrürlü ve ikişer sıralı olarak denemesi kurulmakta ve % 50 çiçeklenme/koza ve hasat döneminde çeşit safiyeti yönünden parseller ve bitkiler üzerinde yapılan gözlemler sonucu incelenen karakterlere göre parsellerde görülen tip dışı bitkiler, çeşit safiyet standartlarına göre karşılaştırılarak o tohumluk partisinin uygunluğuna karar verilmektedir.

 

□ Çeşit Muhafaza Çalışmaları: Çeşit muhafaza biriminde Enstitümüz tarafından geliştirilen ve tescil ettirilen çeşitlerin muhafazası çalışmaları yürütülmektedir. Bu çalışmalar “Ege Bölgesi Standart Pamuk Çeşitlerinin Muhafaza Islahı” adı altında devamlı proje şeklinde yürütülmektedir. Bu amaçla; çeşit ıslah edildikten sonra çeşitlerin tescil edildikleri andaki değerlerini/özelliklerini koruyarak, talebi karşılayacak miktarda elit ve orijinal tohumluk üretimi yapılmaktadır. Çeşit muhafaza amacıyla çeşitlerin kantitatif ve kalitatif değerleri göz önünde bulundurularak uygun olan tek bitkiler seçilmekte ve tek bitki döl sıraları şeklinde ekilmektedirler.

 

b) Yetiştirme Tekniği Şubesi: Tarımın diğer kollarında olduğu gibi pamuk tarımında da başlıca amaç, birim alandan daha fazla ve daha kaliteli ürünü en az maliyet ile almaktır. Birim alandan alınacak ürünün miktar ve kalitesini, tarımı yapılan çeşidin genetik potansiyeli, çevre koşulları ve yetiştirme tekniği belirlemektedir. Uygun çevre koşullarında tarımı yapılan çeşidin genetik potansiyeli ne kadar yüksek olursa olsun, yetiştirme tekniği uygun olmadığında o çeşitten yeterli ürün alınamamaktadır. Pamuk yetiştirme tekniği konusunda gerek dünyada, gerek enstitümüzde ve gerekse ülkemizin diğer araştırma kuruluşlarında birçok araştırmalar yapılmış ve pamuk yetiştirme tekniğinin genel esasları tam olarak ortaya konmuştur. Enstitümüzün kuruluşu ile birlikte yetiştirme tekniği çalışmalarına başlanmış ancak 1960' lı yıllardan itibaren hız kazanmıştır. Pamuk tarımında verim ve kaliteyi artırmak amacı ile optimum koşullarda yetiştirilmesi için gerekli bütün konularda çalışmalar yapılmaktadır. Yetiştirme tekniğinde çalışılan bazı konular; toprak işleme yöntemi ve zamanı, toprak işlemede kullanılan alet ve ekipmanlar, ekim yöntemi ve zamanı, ekimde kullanılacak tohum miktarı ve bitki sıklığı, münavebe, çapalama, seyreltme, sulama, gübreleme, hasat, kullanılan kimyasallar olarak sıralanabilir.

 

c) Lif Teknolojisi Şubesi: Lif teknolojisi çalışmaları pamuk lifi ve koza özel1iklerine yöneliktir. Ülkemizde pamuk üretiminin asıl amacı lif elde etmek olduğundan gerek ıslah, gerekse yetiştirme tekniği ile ilgili araştırmalarda kul1anılan pamuk bitki materyalinin koza ve lif özel1ikleri tespit edilerek bu çalışmalara katkıda bulunulmaktadır. 2004/2005 sezonunda çalışmalar 19.10.2004 tarihinde başlamış ve 04.04.2005 tarihinde analizler tamamlanmıştır. Bu çalışma sezonunda toplam 10.756 adet elyaf örneğinin fiziksel özellikleri incelenmiştir.

 

d) Hastalık ve Zararlılar Şubesi: Enstitümüze ait pamuk hastalık ve zararlıları şubesinde ıslah çalışmaları sonucu elde edilen yeni çeşit adaylarının pamuk solgunluk hastalığı etmeni (Verticillium dahliae Kleb.)’ne karşı duyarlılıkları tarla ve laboratuvar şartlarında (saksı denemeleriyle) tespit edilmektedir. Bu çalışmalar 1972 yılında başlamış ve sürekli proje halinde devam etmektedir.

 

e) Ekonomi ve İstatistik Şubesi: Pamuk üretim maliyetleri, araştırma sonuçlarının ekonomisi, çiftçi eğilimlerinin belirlenmesi, durum tespitleri, araştırmacılar tarafından yapılmış olan çalışma sonuçlarının konu ile ilgili diğer araştırmacı kurum, kuruluş ve çiftçilere aktarılması, tarla günlerinin organizasyonu, fuarlarda Enstitünün temsil edilmesi, bölge çiftçisinin sosyo-ekonomik ve tarımsal yapısını belirlemek amacıyla sörveyler yapılması gibi konularda çalışmalar yürütmekle sorumludur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Enstitüde bugüne kadar yapılan pamuk ıslahı çalışmaları sonucu geliştirilen 17 adet orta, 4 adet uzun, 1 adet kısa lifli ve 1 adet renkli olmak üzere toplam 28 adet pamuk çeşidi tescil ettirilmiştir . Tescil ettirilen Acala 1086 , Coker 100 A/2, Nazilli 66-100 çeşitlerinin her biri 10-15 yıl üretimde kalarak Ege Bölgesi pamuk üretiminin artmasına katkıda bulunmuşlardır. Enstitünün ıslah ettiği Nazilli 84S, Şahin 2000 ve Nazilli M 503 çeşitleri, Ege Bölgesinde büyük oranda ekilmektedir.

 

Pamuk ıslahı çalışmaları sonucu geliştirilerek tescil ettirilmiş çeşitlerin üretme materyalini zamanında ve yeterince üreticilerin yararına sunulması, araştırma çalışmaları kadar önem taşımaktadır . Bu olgudan hareketle Enstitüde, tescil ettirilmiş ve yeni tescil ettirilen pamuk çeşitlerinin Elit ve Orijinal kademedeki tohumlukları yeterli miktarda üretilmektedir. Üretilen bu nüve tohumluklardan bölgenin ihtiyacı olan Anaç ve Sertifikalı kademedeki pamuk tohumlukları elde edilmektedir . Ayrıca Enstitü Anaç kademede üretilen pamuk tohumluklarının hazırlanması ve dağıtım organizasyonunda da görev üstlenmektedir.

 

2005 yılı verilerine göre Ege Bölgesi’nde Nazilli 84-S çeşidi % 28.4, Nazilli M-503 çeşidi % 6.5, Özbek 142 çeşidi % 0.8 ve Şahin 2000 çeşidi % 5.3 ekim alanına sahiptir. Enstitümüzde orijinal kademede pamuk tohumluğu üretmek amacıyla 800 dekar büyüklüğünde bir arazi kul1anılmaktadır. Orijinal pamuk tohumluğu üretimi yıllara göre değişmektedir. Başta Aydın olmak üzere Ege Bölgesindeki pamuk ekiliş alanlarının büyük bir kısmına kaynak teşkil eden elit, orijinal ve anaç kademede üretilen tohumluk miktarları 2005 yılı için çeşitlere göre aşağıdaki gibidir: